1887–1967

Autoportret, 1910

Autoportret z muszką,
wrzesień 1913

Autoportret "Studium", 1933,
nagrodzony srebrnym medalem
na wystawie w Zachęcie
w 1933;
w zbiorach Muzeum
Narodowego w Warszawie,
skan białoczarnego zdjęcia

Autoportret, 1952

Autoportret, 1952

SPOJRZENIE PO LATACH

Wszystkim przesyconym sztuką awangardową proponujemy dziś spojrzenie w nieodległą, niemodną, często lekceważoną, a przecież krzepiącą realistyczną przeszłość ‒ po to, by się zadziwić, wzruszyć i nacieszyć.

Prezentowana wystawa wybranych prac Wacława Piotrowskiego, malarza, który swą długą karierę artystyczną rozpoczął przed pierwszą wojną światową (wystawiał od 1910 r.), a zakończył po drugiej, może stanowić swego rodzaju miłe zaskoczenie już choćby z powodu zachowania się ‒ na przekór wojnom i wszelkim innym kataklizmom ‒ tak znacznej liczby jego prac, w przeważającej części nigdy niewystawianych i zarówno historykom sztuki, jak i miłośnikom malarstwa nieznanych.

Dodatkowym rysem mogącym wzbudzić zainteresowanie zwiedzających wystawę są związki artysty z Warszawą. Urodzony w tym mieście, w nim się uczył w Szkole Rysunkowej przy placu Teatralnym, a pogłębione studia odbywał w Warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych przy Hożej 33 studiując początkowo pod kierunkiem Xawerego Dunikowskiego (rzeźbę), a następnie Kazimierza Stabrowskiego, Konrada Krzyżanowskiego, Edwarda Trojanowskiego i Stanisława Lentza (malarstwo). W stolicy także miał swe pracownie (przy ul. Rozbrat, Filtrowej, Żurawiej i w Wawrze), w niej też życie zakończył (pochowany na wawerskim cmentarzu „Na Glinkach”). Rozmiłowany w urokach dawnej Warszawy, utrwalał na płótnie i kartonie zakątki i mury Starego Miasta, pałace, pomniki i drzewa Łazienek i Wilanowa. Sporządzał też portrety ubogich mieszkańców przedwojennej stolicy – woźnych, posłańców, praczek i żebraków z noclegowni na Smolnej, z baraków Annopola i „Osiedla” wszelkiej biedy na Żoliborzu. Do najwyżej przez fachowców cenionych jego dzieł należą właśnie kompozycje portretowe zatytułowane: „Łobuzy” (1927, w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie) i „Piaskarze” (1928, w zbiorach Ministerstwa Kultury i Sztuki; trudny do odnalezienia). Przy końcu życia – już w całkiem odmiennych warunkach – rozpoczął cykl portretów kobiecych zatytułowany „Piękne warszawianki”.

Wacław Piotrowski był ceniony w okresie międzywojennym. Wystawiał swe prace w „Zachęcie” i w renomowanych galeriach w kraju i za granicą (w Paryżu i Londynie), a fachowa krytyka podkreślała jego wybitny talent i walory wystawianych dzieł. Po wojnie bywał raczej niedoceniany i zapominany. Pochłonięty pracami wykonywanymi na zamówienie, nie zawsze mógł realizować założenia wysokiej sztuki, które formułował i postulował w swych filozoficznych, dotychczas niewydanych, pamiętnikach. Pośmiertna wystawa jego prac, zorganizowana w 1969 r. przez Związek Artystów Plastyków w salach warszawskiej Galerii Sztuki MDM przy ul. Marszałkowskiej, przedstawiła znaczną część jego dorobku, nie objęła jednak licznych dzieł rozproszonych w prowincjonalnych muzeach, kościołach i zbiorach prywatnych w kraju i za granicami Polski. Obecna wystawa stanowi istotne dopełnienie tych przedsięwzięć wystawienniczych.

Mimo wszelkich niesprzyjających okoliczności, malarz i jego dzieło zaistniały w pamięci ludzi i w kulturze narodu. Poza zawodowymi krytykami i recenzentami wystaw wspomnienie o Człowieku i Artyście utrwalił w druku Władysław Tatarkiewicz, życzliwe a żartobliwe wspomnienia o koledze i sąsiedzie z pobliskiego Wawra zamieścił Jerzy Zaruba, a Wanda Rudzińska napisała pracę magisterską o „Twórczości malarskiej Wacława Piotrowskiego w latach 1910-1939”, artykuł „Warszawa i Mazowsze w twórczości Wacława Piotrowskiego”, a także jego biogram w „Polskim słowniku biograficznym”.

Najgłębiej jednak mogą przemówić do nas same portrety. Dostrzeżemy w nich zakrzepłe w artystycznej, różnorodnej formie polskie twarze naszych dziadów i babek – odległe w czasie, ale zarazem jakby bliskie i znajome. Osobną grupę, przedstawioną w jednolitej konwencji, stanowią portrety chłopów polskich, sporządzone w miejscowości Kuna na Podolu. Wacław Piotrowski portretował ich w l918 r., gdy po przesunięciu się frontu zostali wcieleni do armii austriackiej. Ta osobliwa, całkiem nieznana kolekcja dawnych Polaków zmuszanych przez zaborców do służby wojskowej powinna zapewne stać się przedmiotem zainteresowania także ze strony historyków wsi i polskich kresów.

W kilku okresach swego życia Wacław Piotrowski malował olejne i akwarelowe pejzaże oraz szkice piórkiem z natury, jednak stanowiły one jakby margines jego ulubionej działalności artystycznej, jaką był portret psychologiczny i w jakiej osiągał granice mistrzostwa. Z ogólną aprobatą krytyków spotykały się jego liczne autoportrety. Poszukując wciąż własnego stylu i stosując różne formuły malarskie Wacław Piotrowski skłaniał głowę szczególnie przed geniuszem Rembrandta, którego barwy i światłocień budziły w nim zachwyt przez całe życie.


Ostatnie zmiany w witrynie: 2010-06-12  •  Debiut online: 2010-02-10  •   •  Zmiana tła
×
SPIS KOLORÓW TŁA
AliceBlue
Aqua
Aquamarine
Azure
Beige
Bisque
Black
BlanchedAlmond
Blue
BlueViolet
Brown
BurlyWood
CadetBlue
Chartreuse
Chocolate
Coral
CornflowerBlue
Cornsilk
Crimson
Cyan
DarkBlue
DarkCyan
DarkGoldenRod
DarkGray
DarkGreen
DarkKhaki
DarkMagenta
DarkOliveGreen
DarkOrchid
DarkRed
DarkSalmon
DarkSeaGreen
DarkSlateBlue
DarkSlateGray
DarkTurquoise
DarkViolet
Darkorange
DeepPink
DeepSkyBlue
DimGray
DodgerBlue
FireBrick
FloralWhite
ForestGreen
Fuchsia
Gainsboro
GhostWhite
Gold
GoldenRod
Gray
Green
GreenYellow
HoneyDew
HotPink
IndianRed
Indigo
Ivory
Khaki
Lavender
LavenderBlush
LawnGreen
LemonChiffon
LightBlue
LightCoral
LightCyan
LightGoldenRodYellow
LightGreen
LightGrey
LightPink
LightSalmon
LightSeaGreen
LightSkyBlue
LightSlateGray
LightSteelBlue
LightYellow
Lime
LimeGreen
Linen
Magenta
Maroon
MediumAquaMarine
MediumBlue
MediumOrchid
MediumPurple
MediumSeaGreen
MediumSlateBlue
MediumSpringGreen
MediumTurquoise
MediumVioletRed
MidnightBlue
MintCream
MistyRose
Moccasin
NavajoWhite
Navy
OldLace
Olive
OliveDrab
Orange
OrangeRed
Orchid
PaleGoldenRod
PaleGreen
PaleTurquoise
PaleVioletRed
PapayaWhip
PeachPuff
Peru
Pink
Plum
PowderBlue
Purple
Red
RosyBrown
RoyalBlue
SaddleBrown
Salmon
SandyBrown
SeaGreen
SeaShell
Sienna
Silver
SkyBlue
SlateBlue
SlateGray
Snow
SpringGreen
SteelBlue
Tan
Teal
Thistle
Tomato
Turquoise
Violet
Wheat
White
WhiteSmoke
Yellow
YellowGreen